Ameryki tu nie odkryje, ot podstawowe kwestie z poradami na podstawie osobistych doswiadczen i obserwacji (nie mam monopolu na ‚racje’, wszystko jest wzgledne/subiektywne).

Bezpieczenstwo


Zdecydowanie najbezpieczniejszy kraj w jakim bylem. Zjawiska typu kieszonkwiec, cwaniak, ‚przewalacz’ czy inny oszust oczywiscie sa, ale jest nieporownywalnie bezpieczniej niz na ogolnie pojetym zachodzie. 4lata w Chinach i nigdy nie doswiadczylem/nie widzialem jakis ‚krzywych’ akcji(omijajac jakies pijackie wyskoki kiedy bialas sam sobie zasluzyl). Zdrowy rozsadek wskazany jak wszedzie, tylko tyle…


Elektronika

Chiny

Czasem ludzie pytaja co ze sprzetow warto przywiezc do Polski. Odpowiedz jest prosta-praktycznie nic. Sprzet RTV, MP4, telefony, aparaty- to wszystko jest w podobnych cenach lub nawet drozsze. Roznice cenowe nawet jesli sa na korzysc Chin nie rekompensuja, w mojej opinii, utraty gwarancji. Wiekszosc firm nie uzna gwarancji w PL na sprzety kupione w ChRL. Niektore zaakceptuja reklamacje po okazaniu kwitow z clowki ze podatek zaplacilismy, a wtedy to nic z tego sie nie kalkuluje…Na wlasny uzytek moze, jesli jest troche taniej i utrata gwarancji Cie nie zniecheca. Zeby sprzedac z jakims zyskiem to raczej te czasy juz minely…

Hong Kong

Bywa troche taniej, ale niestety ‚patrz wyzej’. Z mojego doswiadczenia moge wiedziec, ze sprzet foto Sigmy miewa warte wspomnienia roznice w porownaniu do PL (Sigma 18-250mm HSM OS), ale musimy pamietac o utracie gwarancji. Moje zakupowe doswiadczenia z z HK lat 2009-2011:

iPod touch – byl tanszy ok 80zl w porownaniu z PL (2009)
netbook Asus – byl tanszy o ok 100zl w porowaniu z PL (2010)
Nikon D90 – byl tanszy o ok 300zl w porownaniu z PL (2010)
Sigma 18-250mm HSM OS – byla tansza o ok 600zl w porownaniu z PL (2010)

Na zakupowe szalenstwo pod katem elektroniki mozna bylo jezdzic ladnych kilka lat tmeu, teraz nie ma to kompletne sensu. Ewentualnie HK jesli dobrze trafimy na kurs USD-yen-HKD…

W HK nie kupuj nic na Tsim Sha Tsui, ignoruj zagadujacych pracownikow sklepow na Nathan Road, ignoruj sklepy reklamujace sie szyldami ‚TAX FREE’. Dobrym miejscem na zakupy jest Wan Chai Centre, opcjonalnie MongKok lub sieciowki typu Tim Cheung czy Fortress. Na sprzet foto polecam Stanley street, mala ulica ze sklepami gdzie lokale sie zaopatruja, zadne Nathan Rd. Sam mam b.dobre doswiadczenia ze sklepem Photo Scientific (G/F, 6 Stanley St.). Jesli cos kupuje to wlasnie w Photo Scientific.


Internet

Jak wiadomo ‚chinski firewall’ dziala, a wiec sporo stron juz nie. Facebook, YouTube, WordPress, Blogspot, Twietter…..lista jest dluga. Sporo stron jest zblokowanych ‚rykoszetem’, przypadkowo, przez pomylke, juz z powodu pojedynczych slow.
Formalnie nie bedziemy mogli skorzystac z kafejki internetowej-> trzeba pokazac chinski dowod tozamosci. Zdarzaja sie wyjatki gdzie wlasciciel nie wie, lub ma w d… ten przepis. Opcjonalnie mozna zdac sie na jakiegos Chinczyka, ktory wezmie to na siebie(swoj ID).

Hot-spot/ wi-fi

Coraz wiecej jest internetu w powietrzu. Problem moze byc z logowaniem, hot-spoty i inne wi-fi czesto wymagaja rejestracji na komorke, ale tylko chinskie numery przechodza. W McD, Starbucks itp. najczesciej nie ma problemu dla klientow, podobnie w hotelach/hostelach. Alternatywa moze byc 3G z chinskiego SIMa(www bedzie filtrowane). Darmowym softem umozliwiajacym obejscie blokady jest FreeGate.

Darmowy, a co za tm idzie nie do konca stabilny, czasem nie laczy. Mozna wziac plik do Chin na USB i wrzucac na uzywane komputery, nie wymaga intalacji, czasem trzeba ustawic przegladarke. Alternatywa to platne VPNy, koszt od ok 30z/mc, te dzialaja bardzo dobrze. A jesli potrafisz przezyc bez fejsa kilka dni to masz problem z glowy;)


Język

…no glownie to chinski;)A pozniej dlugo nic. Pekin, Szanghaj- jest szansa trafic na kogos z lepszym czy gorszym angielskim. Wszystkie popularne destynacje turystyczne raczej maja kogos, z kim bedzie mozliwa chociaz podstawowa komunikacja, ale nie oczekujmy cudow. Mimo ze nie jest z tym dobrze, to i tak o niebo lepiej niz przed Olimpiada w 2008. Wtedy to kompletnie nic nie dawalo rady zalatwic. Igrzyska bardzo pomogly. Jesli nie bedzie szlo sie dogadac z Chinczykiem pamietaj jedno: on nie ma obowiazku uczyc sie jezkow obcych, to ty wybrales sie do jego kraju, wiec inicjatywa powinna byc po twojej stronie.

Jest pelno aplikacji na smartphony, rozmowki tez do wykopania w internecie- pilka jest po twojej stronie;) Poslugujac sie angielskim uzywaj najprostrzych zwrotow, nie przejmuj sie gramatyka, kluczowe slowa serwuj. Bardzo pomocnym gadzetem moze byc ‚google translator’. Od niedawna mozna sciagac jezyki na komorke i uzywac translatora w trybie offline. Mimo iz tlumaczenie takie dalekie jest od idelau to baaardzo ulatwia kominukacje. Jesli masz smartphona koniecznie sicagnij te aplikacje.


Numerologia

W Chinach troche inaczej pokazuje sie cyfry na rekach, o ile 1-5 niespecjalnie sie rozni to dalej juz tak:

10 moze jeszcze byc w innej wersji- symbol, za przeproszeniem krzyza 2 palcami wskazujacymi;)


Obyczaje – Alkohol

Toast w Chinach wazna sprawa. ‚Stukajac’ sie w Chinach bardziej przykladamy szklanki/kieliszki, niz dzwonimy nimi jak w PL. ‚Stukajc sie’ przyloz szklanke nizej szklanki 2giej osoby, okazujesz w ten sposob szacunek. Dobrze jest przechylic calego stakana(gambei-sucha szklanka)-najlatwiejszy do zapamietania i najpopularniejzy toast w Chinach. Odmawiajac wspolnego kielicha, lub pijac mniej niz kompan mozesz go obrazic;)


Obyczaje – Paleczki

Wszystko oprocz zupy powinno sie jesc paleczkami. Nie ‚dzwon’ nimi o kant naczynia, nie ‚wbijaj’ paleczek pionowo w jedzenie(kojarzy sie z kadzidlami palonymi w intencji zmarlych), nie pokazuj, nie kieruj paleczkami na innych. Nie oblizuj paleczek i ich koncow. Nie uzywaj paleczek do przesuwania misek, talerzy etc.


Obyczaje – Przy stole

Paleczki – Wszystko oprocz zupy powinno sie jesc paleczkami. Nie ‚dzwon’ nimi o kant naczynia, nie ‚wbijaj’ paleczek pionowo w jedzenie(kojarzy sie z kadzidlami palonymi w intencji zmarlych), nie pokazuj, nie kieruj paleczkami na innych. Nie oblizuj paleczek i ich koncow. Nie uzywaj paleczek do przesuwania misek, talerzy etc.
Jesli wladujemy sie na posilek w wiekszej grupie trafimy na duzy obracany stol, prawdopodobnie w oddzielnym pomieszczeniu. Gosc honorowy trafia na prawa strone przy gospodarzu, ktory daje znac kiedy zaczac jesc. Jesli jestes goszczony nie ‚czysc’ talerzy, bedzie to odebrane jako fakt, ze jedzenia bylo za malo, a ty odchodzisz od stolu nienajedzony. Tyle zasad w temacie bardziej oficjalnej kolacji. Idac w swoim gronie jst inna bajka. W knajpie robi sie wszystko, mozna pluc, palic, bekac, rzucac jedzenie/resztki na ziemie, generalnie wolna amerykanka, tylko z paleczkami sie pilnuj;) Jako bialas masz tryfe ulgowa, ale znajomosc etykiety i kilku prostych zasad z pewnoscia nie zaszkodzi.


Pieniądze

Oczywiscie jedyna sluszna waluta to RMB(renminbi)/yuan/kuai. Nie mozna placic jakakolwiek inna kasiora. Na bankonotach jest ta sama podobizna, ale kolorystycznie ladnie to rozegrali weic opanowanie nominalow nie powinno sprawiac problemow;)

oraz ‚grosze’

Monety: 1rmb, 1mao/jiao, 5mao/jiao (1rmb=10mao)

O ile na zachodzie latwiej zaplacic ‚plastikiem’ to w Chinahc nadal kroluje gotowka, wiekszosc hoteli, restauracji czy sklepow preferuje lub akceptuje tylko papier.

Wymiana waluty legalna jest tylko w bankach(czasem trafi sie jakis hotel ale to wyjatki potwierdzajace regule). Bankow jest sporo, jednak nie wszystkie wymienia USD, euro GBP etc. Jesli przwieziesz PLN to najprawdopodobniej wrocisz z nimi do domu. Wymiana w banku zajmuje kilka minut, zakladajac, ze:

-nie ma kolejek,
-pracownik banku wie co ma zrobic(roznie bywa).

Do wymiany waluty w banku potrzebny jest paszport i wypelniony formularz(jest w wersji anglojezycznej). Bankomaty wydaja tylko ‚setki’, nie da rady wyciagnac mniej niz 100rmb, ani niczego innego niz wielokrotnosc 100rmb. Bankomaty maja opcje anglojezyczna.


Przekrety

Herbatka

Jednym z najpopularniejszych przekretow jest akcja ‚na studenta’. W popularnym turystycznie miejscu zagaduje Cie studnt(ka) z dobry, lub bardzo dobrym angielskim, mila rozmowa, standardow pytania. Kwestia czasu kiedy padnie zaproszenie na herbate, oczywiscie student(ka) zna dobre miejsce niedaleko. Moze to by najdrozsza herbata w Twoim zyciu.

Taxi

Z taksowkarzem mozna sie przejechac lub ‚przejechac’, jak wszedzie. Koryzstaj tlyko z oficjalnych, oznakowanych taksowek, upewnij sie ze licznik chodzi. Z przodu w widocznym miejscu powinien byc widoczny identyfikator kierowcy. Jesli jedziesz do hotelu, zagadaj wczeniej ile mniej weicej powinien kosztowac kurs, bedac juz na miejscu, rowniez pytaj w ho(s)telu o orientacyje ceny, wiecej o taxi w dziale ‚transport’.

Przewodnik

Osobiscie widzilem pod Zakazanym Miastem, ale pewnie tez urzeduja w innych miejscach. ‚Przewodnicy’ oferuja swoje uslugi i pomoc, nawet jesli nie wspomna nic o pieniadzach, na koniec bedzie krzywa akcja.

(na zdjęciu przyjazny, poslugujacy sie bardz dobrym angielskim Chinczyk zapraszajacy na spacer po okolicy -Nanjing Road, Szanghaj)

Bilety

Bilety wszelakiego rodzaju kupuj tyko w oficjlnych kasach, lub wiarygodnych agencjach. Chinczyk obrotny jest, rozne biznesy wymysla, a turysta najczesciej wychodzi na tym ‚w plecy’.


Telefon / SIM

Publiczne telefony powoli znikaja, zawsze idzie je znalezc. Roaming w PL/EU dziurawi konkretnie kieszen. Rozwiazaniem moze byc zakup chinskiego SIMa aby z reszta wycieczki byc w kontakcie.

Ceny sa przerozne, stawki przerozne, plany rowniez. Generlanie jest tanio. Ceny starterow moga byc niezdrowo wysokie, jesli numer jest ‚szczesliwy’, malo ‚4’ podnosi cene numeru (4 w Chinach = smierc), numer z ‚8’ bedzie drozszy. Bierz najtanszy mozliwy i miej nadzieje ze smierc Cie nie znajdzie;) Przy zakupie SIMa trzeba go zarejestrowac, wez ze soba paszport. Tyle teorii, ja w lutym 2013 kupilem SIMa i nikt o paszport nie pytal, a powinni…


Toalety

„Wszystko sie moze zdarzyc”;) Generalnie ‚malyszowki’ rzadza. Na plus jes tilosc toalet w miejscahc publicznych, parkach etc. Z ich czystoscia bywa roznie, ale tak sie sprawy maja wszedzie. Papieru prawie nigdy nie uraczysz. Publiczne WC sa najczesciej bezplatne, a jak trzeba cos zostawic to groszowe kwoty. Dobrze zapamietac 2znaki: nasze ‚kolko’ 女 i nasz ‚trojkat’ 男 .
PS. jesli stwierdzisz brak drzwi od kabiny nie martw sie, nie zostaly skradzioe, nigdy ich nie bylo;)


Tranzyt

72- godzinny tranzyt:

Permit tranzytowy wystawiany jest na 72 godziny na podstawie bezpośredniego biletu. Wymagane jest okazanie bezpośredniego biletu oraz wizy kraju docelowego (jeśli jest potrzebna). Czas 72 godzin liczony jest od momentu wystawienia pozwolenia, nie od momentu lądowania. Pasażerowie zobowiązani sa zarejestrować sie na policji w ciągu 24h od wjazdu na teren Chin(jeśli zatrzymujesz sie w hotelu robią to za Ciebie, inna sprawa jeśli zatrzymujesz się u znajomych itp.).

Miasta, które wprowadziły wspomniany transport: Pekin, Szanghaj(oba lotniska), Guangzhou, Chengdu, Chongqing, Dalian, Shenyang i Xi’an (czerwiec 2014).

Ogranicznia tranzytowe:

•nie dotyczy biletow ’round trip’, np WAW-PEK-WAW, miejscem wylotu i przylotu nie może być ten sam port lotniczy,

•’tranzytowka’ dotyczy jedynie pasażerów podróżujżcych samolotem. Pociag, bus, bryczka nie przejda,

•na ‚tranzycie’ pasażer nie może opuszczać danego miasta,

•jeśli nie jest możliwe stawienie się na lot określony w permicie, pasażer musi jak najszybciej zglosić się do PSB(Public Security Bureau) w celu załatwienia papierologii. Przyczyny losowe typu choroba, wypadek przejdą, ‚pomyliły mi się godziny wylotu’ już nie, mogą dać ‚misia’ na Chiny+ kare.

 

Wspomniane lotniska sa całkowicie przystosowane dla tranzytowców, równiez tych, którzy nie chcą opuszczać lotniska (woda pitna, restauracje czy miejsca na odpoczynek etc.). Dla tranzytowców chcących wyjść na miasto dostepne są: przechowalnia bagazu, wypożyczanie telefonow itp.

Dla pasażerów podróżujacych z przedmiotami zakazanymi w Chinach(rośliny, warzywa etc.) czekają przechowalnie. Rownież zwierzę podobno przechowają, nie wiem czy każde;)

aktualizacja: od 1 września Chengdu dołącza do Pekinu, Sznghaju i Guangzhou i wprowadza 72h bezwizowy tranzyt.

aktualizacja: od 1 sierpnia 2013 lotnisko Baiyun w Guangzhou wprowadza 72godzinny tranzyt.

aktualizacja: w grudniu Chongqing 2013 wprowadza 72h tranzyt, a od 1 stycznia rowniez Dalian.

aktualizacja: od 1 czerwca 2014 Xi’an dołącza do ‚tranzytowcych miast’.


 


Wiza

Aby wjechac do Chin oczywiscie potrzebujemy wize.
Mowimy o turystycznej, innych nie ma wiekszego sensu tu przytaczac.

Ambasada ChRL w Warszawie (wydzial konsularny): ul. Bonifraterska 1 ( wejście od ul. Wałowej ), Warszawa

Tel. 0048 22 6358333-5054 Fax. 0048 22 6354211

Email: consulate_pol@mfa.gov.cn, consular@chinaembassy.org.pl

Wydział Konsularny jest czynny

w poniedziałki: 13:30-15:30;

w środy i czwartki: 09:00-11:00 (wniosek wizowy PL/ENG)

Wymagane dokumenty: wypelniony formularz wizowy, zdjecie, rezerwacja lotnicza do oraz z Chin, rezerwacje hotelowe.

Tyle teorii, wymogi te sa roznie egzekwowane, szczegolnie temat rezerwacji hotelowych. Najlepiej zapytac u posrednika. Ja moge polecic aina.pl. Wysylalem do nich rodzine czy znajomych i jeszcze nie zawiedli.

Wjazd na terytorium Hong Kongu lub Macau jest traktowany jako opuzczenie kraju. Jesli wiza byla jednokrotna niemozliwy bedzie ponowny wjazd na terytorium Chin. Alternatywa- wiza 2krotna lub konsulat Chin w HK.



Zakupy

Jak w calej Azji, poza transportem, supermarketem i restauracja, prawie wszystkie ceny sa z gumy, i od Ciebie zalezy jak je rozciagniesz. Targowanie sie to chinski sport narodowy, mozna walcyzc o cene prawie wszedzie. Mowia niektorzy ze cena wyjsciowa jest zawyzona o 60-70%, ale tak naprawde zawsze ejst to kwestia indywidualna. Targowania sie uczyc tu nie bedziemy, tylko informujemy, ze mozna i trzeba, a nawet wypada! Targuj sie z usmiechem a twarzy, jelsi Chinczyk straci twarz nie ebdzie zadnego biznesu, pieniadze odejda na bok, honoru bedzie bronic;)

(Niedługo bardziej sie rozpisze o targowaniu w Chinach)
Osobista porada: Nie oczekuj ze zaplacisz lokalna cene, kazdy placi tyle ile uzna odpowiednie, iletowar/usluga jest dla niego warta.


Zasilanie

Napiecie 220V, 50HZ, wtyczki:

Gniazdo na wtyczki jak na zdjeciach. W wiekszosci hoteli i hosteli znajdziemy uniersalne przedluzacze z kilkoma rodzajami wejsc. Przejsciowki mozna oczywiscie dostac w Chinach, ale lepiej zaoszczedzic sobie czasu i klopotu i kupic w PL pzed wyjazdem.